„Го има во илјадници „без шеќер“ производи: Овој засладувач може да биде опасен за мозокот и срцето

Популарниот засладувач еритритол, кој во последните години стана речиси неизбежен дел од „фит“, „кето“ и производите без шеќер, повторно е во фокусот на научната јавност поради ново истражување кое отвора сериозни прашања за неговото влијание врз здравјето. Експертите предупредуваат дека овој чест заменик за шеќер можеби не е толку безопасен како што долго време се сметаше.

Еритритолот денес се наоѓа во протеински плочки, енергетски пијалаци, газирани сокови и бројни диетални производи, а многумина го користат како „поздрава“ алтернатива на класичниот шеќер. Но, научници од University of Colorado предупредуваат дека ова соединение би можело негативно да влијае врз крвно-мозочната бариера – заштитниот систем на мозокот кој спречува навлегување на штетни материи и истовремено пропушта важни хранливи состојки.

Во рамки на истражувањето, научниците изложиле клетки од крвно-мозочната бариера на количини еритритол кои можат да се внесат по консумирање пијалак засладен со овој засладувач. Резултатите покажале серија промени кои би можеле да ја зголемат чувствителноста на организмот кон создавање крвни згрутчувања – една од главните причини за мозочен удар.

Според истражувачите, еритритолот предизвикува оксидативен стрес, состојба во која се зголемуваат штетните молекули познати како слободни радикали, додека природната антиоксидативна одбрана на организмот слабее. Тоа може да доведе до оштетување на клетките и нарушување на нивната нормална функција.

Научниците откриле и дополнителен проблем поврзан со крвните садови. Студијата покажала дека еритритолот ја намалува продукцијата на азотен оксид – молекула која ги опушта крвните садови – додека истовремено го зголемува нивото на ендотелин-1, соединение кое ги стеснува. Таквата нерамнотежа се поврзува со зголемен ризик од исхемичен мозочен удар, односно удар предизвикан од крвен згруток.

Истражувачите предупредуваат дека особено загрижува фактот што еритритолот би можел да го ослабне и природниот механизам на организмот за разградување на згрутчувањата. Телото нормално создава супстанции кои помагаат тромбот да се разгради пред да предизвика сериозни последици, но според студијата, еритритолот може да го наруши тој процес.

Новите лабораториски резултати се надоврзуваат на претходни опсервациски истражувања спроведени кај луѓе. Неколку поголеми студии покажале дека лицата со повисоки нивоа на еритритол во крвта имаат значително поголем ризик од срцев и мозочен удар. Во една обемна студија, испитаниците со највисоки концентрации на еритритол имале речиси двојно поголема веројатност за сериозен кардиоваскуларен настан.

Сепак, научниците нагласуваат дека истражувањето има одредени ограничувања. Експериментите биле изведени врз изолирани клетки во лабораториски услови, а не врз целосен човечки организам, па затоа ќе бидат потребни дополнителни и понапредни студии за да се потврдат реалните ефекти врз здравјето.

И покрај новите сомнежи, European Food Safety Authority и U.S. Food and Drug Administration сè уште го сметаат еритритолот за безбеден за консумирање. Но, експертите предупредуваат дека модерната исхрана сè повеќе се потпира на адитиви чии долгорочни ефекти допрва сериозно се истражуваат.

Поради тоа, сè повеќе научници сметаат дека потрошувачите треба внимателно да ги читаат декларациите и да бидат повнимателни со производите означени како „без шеќер“, „low carb“ и „keto friendly“, бидејќи зад нив може да се кријат состојки со потенцијално сериозни последици за срцето и мозокот.