Кога телото се напаѓа самото себе: Зошто автоимуните болести почесто ги погодуваат жените

Од нарушувања на тироидната жлезда до заболувања на зглобовите – експертите објаснуваат кои се најчестите автоимуни заболувања и зошто жените се изложени на поголем ризик.
Автоимуните заболувања се состојби во кои имунолошкиот систем, кој нормално го штити телото од вируси и бактерии, почнува да ги напаѓа сопствените клетки и ткива. Во такви ситуации, телото погрешно ги препознава сопствените структури како закана, што доведува до воспаление и оштетување на разни органи. Овие состојби можат да бидат привремени, но во многу случаи се хронични и бараат долгорочно следење и терапија.

Постојат повеќе од сто различни автоимуни заболувања, а некои од најчестите се нарушувањата на тироидната жлезда како што се Хашимотовиот тироидитис и Грејвсовата болест, како и ревматоидниот артритис, лупус, псоријаза, мултиплекс склероза и целијакија. Она што е особено интересно е што овие болести можат да влијаат на речиси секој дел од телото – кожа, зглобови, нервен систем, дигестивен тракт или хормони.

Статистиката покажува дека жените имаат многу поголема веројатност да страдаат од автоимуни заболувања од мажите. Проценките велат дека дури 70 до 80 проценти од пациентите се жени. Тука спаѓаат лупус, Хашимотовиот тироидитис, ревматоиден артритис и мултиплекс склероза. Од друга страна, одредени состојби како што се анкилозирачки спондилитис или некои форми на дијабетес тип 1 се малку почести кај мажите, но вкупниот број е сè уште помал отколку кај женската популација.

Причините за оваа разлика сè уште се истражуваат, но научниците посочуваат на неколку важни фактори. Хормоните, првенствено естрогенот, имаат силно влијание врз имунолошкиот систем и можат да придонесат за неговата поголема активност кај жените. Покрај тоа, генетиката исто така игра значајна улога, бидејќи многу гени кои го регулираат имунолошкиот одговор се наоѓаат на X хромозомот, од кои жените имаат два. Се верува дека токму комбинацијата од хормонални, генетски и надворешни фактори го зголемува ризикот од развој на овие болести.

Иако автоимуните болести често се долготрајни, раната дијагноза и навремениот третман можат значително да ги ублажат симптомите и да спречат компликации. Затоа лекарите сè повеќе ја нагласуваат важноста на слушањето на сопственото тело, редовните прегледи и брзото реагирање на необични промени. Колку порано се препознае проблемот, толку се поголеми шансите за контрола на болеста и зачувување на квалитетот на животот.